EMİREL MÜMİN'İN HZ. ALİ (AS)'IN DOĞDUĞU YER
KABE'NİN İÇİ
EMİREL MÜMİN'İN HZ. ALİ (AS)'IN VURULDUĞU YER
KUFE MESCİDİ


----------------------------------------------------------------------------------------

Kur'an ve Sünnette İmam Ali (a.s) sevgisi

Kur'an-ı Kerim'de bütün peygamberlerin "Yaptığımıza karşılık insanlardan hiçbir şey beklemiyoruz, bize Allah'ın rızası yeter." buyurduğu söylenmekte, Resulullah'a (s.a.a) ise özel olarak Hak Teala hazretleri şu direktifi vermektedir:
"De ki: Sizden, yakın akrabalarımı sevip saymanızdan başka hiçbir karşılık ve mükafat beklemiyorum." Şûra/23

Burada son derece ilginç bir nokta vardır. Diğer peygamberler hiçbir karşılığı istemediği halde Allah Teala neden Resulullah'ın
(s.a.a) insanlardan "Yakın akrabamı sevip sayın." gibi bir talepte bulunmasını emretmiştir?
Bu sorunun cevabını yine Kur'an veriyor:
"De ki: Sizden mükafat ve karşılık olarak istediğim şey de aslında yine sizin içindir, yararı yine sizedir, benim Allah rızasından
başka isteğim yoktur." Sebe/47

Ayette açıkça "Karşılık olarak istediğim şey aslında bana değil, size yarayacak bir şeydir." buyrulmaktadır. Söylenmek istenen
şey şudur: Benim Ehl-i beytime besleyeceğiniz sevgi, sizi kemal ve tekamüle götürecek bir bağdır. Çünkü Peygamberin
Ehl-i beyti her nevi pislik, kötülük ve olumsuzluktan arınmış, tertemiz kılınmışlardır.
Hiç şüphesiz onları sevmek, insanoğluna, Hakka itaat ve faziletli olma gibi kazanımlar getirecektir; böylesine temiz ve günahtan arınmış bir Ehl-i beytin sevgisi elbette ki etki gösterecek ve bireyin kemal bulmasını sağlayacaktır.

Ebu Naim, Resulullah'ın (s.a.a) ensara şöyle buyurduğunu yazar: "Size; benden sonra sapmamanız için kime sarılmanızı
söyleyeyim mi?" (Ensar evet deyince şöyle buyurdular:) "Ali'ye sarılın! Bana gösterdiğiniz sevgi ve saygıyı ona da gösterin,
Rabb'im, Cebrail vasıtasıyla bunu sizlere böylece duyurmamı emretti!"

>> İslamda 'İ M A M E T' inancı <<

Hadislerle İmam Ali'nin (as) faziletleri

PEYGAMBER'İN ZÜRRİYETİ HZ. ALİ'NİN SULBÜNDENDİR

1. Cabir bin Abdullah el-Ansari'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Allah, her peygamberin zürriyetini kendi sulbünden kıldı, benim zürriyetimi ise Ali'nin sulbünden kıldı "

(el-Zehebi'nin "Mizan'ül İtidal" Kısım 3, s.398 / Tabarani'nin "Mucem el-Kebir" c.3, s.43 / Tarih-i Bağdat  c.1, s.316 / Sevaik'ul Muhrika s.124 /
Fayd'ul Kadir c.2, s.223)

HZ. ALİ İLK İMAN EDEN ŞAHISTIR

2. Resulullah (s.a.a.) Ayşe'ye hitaben şöyle buyurdu:" Bu Ali, bana iman edenlerin ilkidir." 
(İbn'ül Esir'in "Üsd'ül Gabe" c.7, s.259)

3. Hz. Ali şöyle buyurdu:

"Resulullah'a peygamberlik Pazartesi günü verildi, ben ise Salı günü İslam’a iman ettim."  
  (el-Müttaki el-Hindi'nin "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.40)

4. Hz. Ali şöyle buyurdu:

"En büyük Sıddık benim, Ebu Bekir iman etmeden ben iman ettim. O İslam’ı kabul etmeden ben kabul ettim."   

(İbn-i Ebil Hadit Şerh-i Nehcü’l-Belaga c.3 s.251 / İbn-i Kuteybe el-Mearif s.73 / İbn-i Asakir “Tarih-i Dimeşk” c.1, s.53 / el-Muttaki el-Hindi “Kenzu’l-
Ummal” c.6 s. 405, Taberi Zehairu’l-Ukba s.58 ve Riyazu’n-Nazire c.2 s.155 / Ensabu’l-Eşraf c.2, s.146 ez-Zehebi Mizanu’l-İtidal c.1 s.417 Hadis no:3484)

HZ. ALİ EN BÜYÜK SIDDIK VE EN YÜCE FARUKTUR

5.  Selman el-Farisi, Ebu Zer ve Hüzeyfe'den naklen, Resulullah (s.a.a.) Hz.Ali'yi elinden tutarak şöyle buyurdu :

"Bu, bana ilk iman eden ve Kıyamet gününde benimle ilk görüşecek olandır. Kendisi en büyük sıddık ve bu
ümmetin farukudur, bu, dinin üstadıdır, mal ise zalimlerin üstadıdır" 

(Tabarani'nin "Mucem el-Kebir" c.6, s.269 / el-Müttaki'nin "Kenz' ul Ummal" c.6, s.156 /el-Heysemi'nin "Mecma üz-Zevaid" c.9, s. 102 / İbn-i Udey'in
"el-Kamil fi Düefa ir-Rical"c.4, s.229 / el-Künci'nin "Kifayet üt-Talip"s.187 / el-Akili'nin "Düefa'il Kebir" c.2, s.47 / el-Beyhaki'nin "Sünen el-Kübra")

6. Hz. Ali şöyle buyurdu :  "Ben, Allah’ın kulu ve Resulünün kardeşiyim. En büyük Sıddık benim, bunu benden
sonra kim söylerse yalancıdır, ben insanlardan yedi yıl önce namaz kıldım."
  

(Sünen İbn-i Mace c.1, s.57 / el-Hasais en-Nisai s.3 / Menakıb-ı Ahmet bin  Hanbel No:17 / el-Hakim Nişaburi'nin "Müstedrek es-Sahihayn" c.3, s.112 / İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.1, s.61 / İbn-i Ebil Hadit'in "Şerh-u Nehc'ül Belağa" c.3, s.257 /Tarih-i Tabari c.2, s.56 / İbn-i Kesir'in "el-Kamil fit-Tarih" c.2, s.22 /  Tabari'nin "Zehair'ul Ukba" s.60 ve "Riyad'ul Nadara" c.2, s.155 / el-Hamvini eş-Şafii'nin "Feraid es-Simtayn c.1, s.248)

7. Ebu Zer el-Gaffari dedi ki : Resulullah'ın şöyle buyurduğunu kendim duydum :

"Ey Ali, en büyük Sıddık ve hak ile batılı birbirinden ayıran Faruk sensin, sen dinin üstadı ve Emirisin"

(Muhibeddin el-Tabari'nin "Zehair'ul Ukba" s.56)

HZ. ALİ RESULULLAH'IN KARDEŞİDİR

8. Resulullah, ashabı arasında kardeşlik kurduğunda Hz.Ali  gözü yaşlı olarak gelir ve der ki :
"Ey Resulullah, ashabın arasında kardeşlik ilan ettin, beni kimseyle kardeş yapmadın"
Resulullah bunun üzerine şöyle buyurdu : "Ey Ali, sen dünyada ve ahirette kardeşimsin"

Sahih-i Tirmizi c.2, s.299 / Müstedrek es-Sahihayn c.3, s.14 / Kifayet'üt Talip s.194 / Menakıb-ı Meğazeli s.37)     

HZ. ALİ RESULULLAH'IN DOST VE YARDIMCISIDIR

9. Resulullah (s.a.a.) Hz. Ali'ye hitaben şöyle buyurdu:

"Ey Ali, sen dünyada ve ahirette dost ve yardımcımsın"

(Sahih-i Müslim c.2, s.24-Hz.Ali'nin faziletleri babında / el-Ha-kim'in "Müstedrek es-Sahihayn" c.3, s. 109 /
Tabari'nin "Riyad'ul Nadara" c.2, s.203 / Tirmizi"Kenz'ul Ummal" c.6, s.152'den tahric etti. / İbn-i Hacer'in
"Sevaik'ül Muhrika" s. 107 / Talhis el-Müs-tedrek s.26 / Müsned el-Bezzar / Müsned-i Ahmet bin Hanbel)

HZ. ALİ MÜMİNLERİN VELİ'SİDİR

10. İmran bin Husayn'dan naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali benden, ben de Ali'denim, kendisi tüm müminlerin Veli'sidir"

(el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.2, s.607 / el-Münavi' nin "Künüz el-Hakaik" c.1, s.71 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin
Yena-bi'ül Mevedde" s.179 / Şerh'ül Ercüzat s.293 /  İs'af er-Rağıbin s. 177,178 / El-Zehebi'nin "Talhis el-Müstedrek")

11. Resulullah (s.a.a.) Hz. Ali'ye hitaben şöyle buyurdu :

"Ey Ali, sen müminlerin Veli'sisin"

(Sünen-i Tirmizi c.6, s.267 / Müsned-i Ahmet bin Hanbel c.4, s.468) 

HZ. ALİ RESULULLAH'IN SAHİBİ VE ARKADAŞIDIR

12. Resulullah (s.a.a.) Hz. Ali'ye hitaben şöyle buyurdu :

"Ey Ali, sen kardeşim, sahibim ve cennette arkadaşımsın"

(İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.1, s.122 / el-Bağdadi'nin "Tarih-i Bağdat" c.12, s.268 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.6, s.402 ve Muntahab'ul Kenz" )

13. İbn-i  Abbas'tan naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ey Ali, sen bendensin, ben de sendenim, sen kardeşim ve arkadaşımsın."

(İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.1, s.109)

HZ. ALİ RESULULLAH'IN SIRRININ SAHİBİDİR

14. Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Sırrımın sahibi Ali bin Ebi Talip'tir"

(İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.2, s.311 / el-Münavi'nin "Kü-nüz el-Hakaik" c.1, s.155 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.180)

RESULULLAH (S.A.A.)’IN HZ. ALİ HAKKINDAKİ TAVSİYELERİ

15. Resulullah (s.a.a.), Ansar halkına hitaben şöyle buyurdu:

"Ey Ansar, ona tutunduğunuz müddetçe benden sonra asla sapmayacağınız bir şeyi sizlere tavsiye edeyim mi?
" Dediler ki : " Evet ey Resulullah " Bunun üzerine Resulullah (s.a.a.) onlara hitaben şöyle buyurdu :

"Bu, Ali'dir, beni sevdiğiniz gibi onu seviniz ve bana ikramda bulunduğunuz gibi ona ikramda bulununuz.
Size söylediklerimi Cebrail vasıtasıyla Allah bana emretti."

(İbn-i Ebil Hadit'in "Şerh-u Nehc'ül Belağa" c.9, s.170 / Ebu Naim'in "Hilyet'ül Evliya" c.1, s.63 / el-Heysemi'nin Mecma'üz Zevaid" c.9, s.132 / el-Künci eş-Şafii'nin "Kifayet üt-Talip" s.210 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.313 /el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.15, s.126 / "Riyad'ul Nadara" c.2, s.233 / el-Hamvini'nin "Feraid es-Simtayn" c.1, s.197 / İbn-i  Ebi Talha'nın "Metalib üs-Süül" c.1, s.610)

16. Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Her kim benim gibi yaşamayı, benim gibi ölmeyi ve Allah’ın bana vadettiği ebedi cennette olmayı isterse Hz.Ali'nin
velayetini kabul etsin, çünkü Ali, sizleri hidayetten çıkarmaz ve sapıklığa sürüklemez "

(el-Hakim Nişaburi'nin "Müstedrek es-Sahihayn" c.3, s.139, Ha-dis no : 4642 / Ebu Naim'in "Hilyet'ül Evliya" c.4, s.350 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.11, s.611 Hadis no: 32959 ve "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.32 / Tabarani'nin "Mucem el-Kebir" c.5, s.194 Hadis no:5067 / el-Heysemi'nin "Mecma'üz Zevaid" c.9, s.108 / İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.2, s.98 / el-Hamvi-ni'nin "Feraid es-Simtayn" c.1, s.55)

17. Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Bana iman edip beni doğrulayana Ali bin Ebi Talip'in velayetini tavsiye ederim. Kim onu veli edinirse beni veli edinmiş olur, beni veli edinen de Allah’ı veli edinmiş olur, onu seven beni sevmiştir, beni seven de Allah’ı sevmiştir, onu buğzeden beni buğzetmiştir, beni buğzeden de Allah’ı buğzetmiştir"

(İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.2, s.93 / Menakıb-ı Meğazeli s.230 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.32 / el-Hamvini'nin "Feraid es-Simtayn" c.1, s.291 / el-Heysemi'nin "Mecma'üz Zevaid" c. 9, s.108)

18. Ashabın büyüklerinden Selman-ı Farisi'ye Hz.Ali ve Hz. Fatıma'yı sordular,  kendisi dedi ki :
Resulullah (s.a.a.)'ın şöyle buyurduğunu kendim duydum :

"Sizlere Ali bin Ebi Talip'i tavsiye ederim, kendisi sizin önderinizdir ki onu seviniz, sizin büyüğünüzdür ki ona tabi olunuz, sizin bilgininizdir ki ona ikramda bulununuz, kendisi sizleri cennete götürendir ki ona saygılı olunuz, Ali, sizleri davet ederse icabet ediniz, sizlere emir verirse ona uyun, beni sevdiğiniz gibi onu seviniz, bana ikramda bulunduğunuz gibi ona ikramda bulununuz. Ben sizlere Ali hakkında ancak Allah’ın bana emretmiş olduğunu söyledim. "

(Menakıb-ı Hüvarezmi s.226)

19. Hz.Ali 'nin ashabından  Zeyd bin Suhan, Cemel Savaşında vurulup düştüğünde onun yanına Hz.Ali  gelip onu över.
Bunun üzerine Zeyd başını kaldırıp şöyle dedi :

"Sen benim önderimsin. Allah’ın rahmeti üzerine olsun, Allah’a yemin olsun ki  seni her zaman Allah’ın yolunda bilgili
ve onun ayetlerinden haberdar biliriz. Ben senin safında düşmanlarına karşı cehaletimden dolayı savaşmadım.
Ben Hüzeyfe el-Yemani'den duydum, o da Resulullah’tan  şöyle  buyurduğunu nakletti :

"Ali iyi insanların emiri ve kötü insanları öldürendir, her kim Ali'ye yardım ederse kendisi yardım görecektir  ve her kim
onu hor görürse kendisi de horlanacaktır. Hak Ali'yle beraberdir, bundan dolayı her  zaman onunla beraber olun "

(Menakıb-ı Hüvarezmi s. 111)

PEYGAMBERLER'İN SIFATLARI HZ. ALİ'DEDİR

20. Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Her kim Adem'e ve ilmine, Şis'e ve hilmine, İdris'e ve re’fetine, Nuh'a ve davetine, İbrahim'e ve cömertliğine, Musa'ya ve
selabetine, Davud'a ve hilafetine, İsa'ya ve ibadetine, Zekeriya'ya ve şahadetine, Yahya'ya ve ismetine bakmayı istiyorsa
Ali'ye baksın. Çünkü Ali bir ayna gibi onları aksettirmiştir."

(Ahmet Bican'ın "Envar'ül Aşıkin" c.1, s.458-459)

21. Abdullah bin Abbas'tan naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Her kim hilminden dolayı İbrahim'e, hikmetinden dolayı Nuh'a ve cemalinden dolayı Yusuf'a bakmayı istiyorsa Ali bin
Ebi Talip'e baksın"

(Tabari'nin "Zehair'ul Ukba" s.94 ve "Riyad'ul Nadara" c.2,s.218)

HZ. ALİ'Yİ ZİKRETMEK İBADETTİR

22. Sehl bin Sa'd ve  Ayşe'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu:

"Ali'yi zikretmek ibadettir "

(İbn-i Kesir'in "el-Bidaye ven-Nihaye" c.7, s.357 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.12, s.201 / İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.2, s.408 / el-Suyuti'nin "Cami us-Sağir" c.1, s.583 / el-Münavi'nin "Künüz el-Hakaik" c.1, s.134 / Muntahab'ul Kenz c.5, s.30 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.180,231, 237,262 / el-Münavi'nin "Fayd'ül Kadir" c.3, s.565 /Kenz'ul İrfan s.27 /  el-Hamadani'nin "Meveddet'ül Kurba" c.7, s.311 / Şeyh Yusuf el-Nebehani'nin "Feth'ül Kebir" c.2, s.120 /Menakıb-ı Meğazeli s.206 / Menakıb-ı Hüvarezmi s.261 / el-Künci eş-Şafii' nin "Kifayet üt-Talip" / ed-Ed-Deylemi'nin "Firdevs'il Ahbar")

HZ. ALİ'NİN YÜZÜNE BAKMAK İBADETTİR

23. Cabir bin Abdullah el-Ansari, Ayşe, İmran bin Husayn, Muaz bin  Cebel ve Abdullah bin Mesut'tan naklen,
Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali'nin yüzüne bakmak ibadettir"

(el-Hakim'in "Müstedrek es-Sahihayn" c.3, s.142 / İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.2, s.394 / el-Bağdadi'nin "Tarih-i Bağdat" c.2, s.51 / el-Zehebi'nin "Mizan'ül İtidal" c.3, s.483 / Ebu Naim'in "Hilyet'ül Evliya" c.2, s.182 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Muntahab' ul Kenz" c.5, s.30 ve "Kenz'ul Ummal" c.11, s.601 /İbn-i Kesir'in "el-Bidaye ven-Nihaye" c.7, s.357 / İbn-i Hacer'in "Sevaik'ül Muhrika" s.175 / el-Künci eş-Şafii'nin "Kifayet üt-Talip" s. 34 / Tabari'nin "Riyad'ul Nadara" c.2, s.219 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s. 90 /  Suyuti'nin "Tarih'ül Hulefa" s.66) 

HZ. ALİ HITTA (MAĞFİRET) KAPISIDIR

24. İbn-i  Abbas'tan naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali bin Ebi Talip mağfiret kapısıdır, her kim içinden geçerse mümin, her kim dışında kalırsa kâfirdir."

(el-Suyuti'nin "Cami us-Sağir" c.2, s.56 /  el-Müttaki el-Hindi' nin "Kenz'ul Ummal" c.6, s.153 ve "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.20  / el-Nebehani'nin "Feth'ül Kebir" c.2, s.242 / İbn-i Hacer'in "Seva-ik'ül Muhrika" s.75 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Meved-de" s.247,284 / el-Bedhaşi'nin "Miftah'ün Neca fi Menakıb al Aba" / Esn'el Metalip s.37 / ed-Derakutni'nin "el-Afrad" / ed-Deylemi'nin "Firdevs'il Ahbar" )

HZ. ALİ'YE SÖVEN ALLAH'A SÖVMÜŞTÜR

25. Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali'ye dil uzatan bana dil uzatmıştır."

(el-Hasais en-Nisai s.24 / İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.2, s.184 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.30 / el-Suyuti'nin "Tarih'el
Hulefa" s.73 / el-Nebehani'nin "Feth'ül Kebir" c.3, s.196 / Tabari'nin "Zehair'ul Ukba" s.66 / Menakıb-ı Hüva-rezmi s.82 / Mişkat'ül Mesabih c.3, s.235)

26. İbn-i  Abbas'tan naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali'ye dil uzatan bana dil uzatmış, bana dil uzatan da Allah’a dil uzatmıştır, Allah’a dil uzatan kişiyi, Allah burnu üzere ateşe atacaktır"

(İbn-i  Sabbağ el-Maliki'nin "Füsul'ül Mühimme" s.111 / Tabari' nin "Zehair'ul Ukba" s.66 ve "Riyad'ul Nadara" c.2, s.219 /
Menakıb-ı Hüvarezmi s.81-82 / Menakıb-ı Meğazeli s.83)

27. Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu : 

"Ali'ye dil uzatmayın, zira Ali, Allah’ın rızasına sürülmüştür"

(Ebu Naim el-Asbahani'nin "Hilyet'ül Evliya" c.1, s.68 / el-Mütta-ki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.12, fasıl.2, Hadis no: 1257 /
el-Münavi'nin "Künüz el-Hakaik" c.2, s.258 / el-Kunduzi el-Ha-nefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s. 181)

HZ. ALİ VE KURAN BİRBİRİNDEN AYRILMAZ

28. Resulullah'ın hanımı Ümmü Seleme'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali Kur'an’ladır, Kur'an da Ali'yledir, ikisi havuz başına varana dek birbirinden ayrılmazlar"

(el-Hakim'in "Müstedrek es-Sahihayn" c.3, s.124 / Tabarani'nin "Mucem el-Sağir" c.1, s.55 / el-Künci eş-Şafii'nin "Kifayet üt-Ta-lip" s.399 / İbn-i Hacer'in "Sevaik'ül Muhrika" s.76 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.6, s.153 / el-Münavi'nin "Fayd'ül Kadir" c.4, s.358 / eş-Şeblenci'nin "Nur'ül Absar" s.73 / el-Suyu-ti'nin "Tarih'ül Hulefa" s.173 / el-Suyuti'nin "Cami us-Sağir" c.2, s.66 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.185 / İs'af er-Rağıbin s.147)

29. Hz. Fatma'dan naklen, Resulullah'ın vefat ettiği hastalığı esnasında yanında bulunanlara şöyle buyurdu :

"Ey insanlar kısa bir süre içinde ruhumu teslim eder, aranızdan ayrılırım, mazeretiniz olmasın diye size bir daha hatırlatıyorum: Aranızda iki halife bırakıyorum. Biri Rabbimin kitabı, öbürü de Ehlibeytimdir." Daha sonra Ali'yi elinden tutarak şöyle buyurdu :

"Ali Kur'an'ladır, Kur'an da Ali'yledir, ikisi Kevser havuzunun başına varana dek birbirinden asla ayrılmazlar"

(İbn-i Hacer el-Heytemi'nin "Sevaik'ül Muhrika" s.124 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.40)

HZ. ALİ VE HAK BİRBİRİNDEN AYRILMAZ

30. Ümmü Seleme'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali hakladır, hak da Ali'yledir, ikisi Kıyamet gününde havuz başına varana dek birbirinden asla ayrılmazlar"

(el-Bağdadi'nin "Tarih-i Bağdat" c.14, s.321 / İbn-i Kuteybe'nin "el-İmametü ves-Siyasetü" c.1, s.73 / İbn-i Asakir'in "Tarih-i Di-maşk" c.3, s.119 Hadis no: 1162 / el-Hamvini eş-Şafii'nin "Feraid es-Simtayn" c.1, s.177 / el-Heysemi'nin "Mecma'üz Zevaid" c.9, s.134 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.30 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s. 55 / ed-Dulabi'nin "el-Künye vel-Esma" c.2, s.89 / Rabi'ül Ebrar c.1,s.828 / Tabara-ni'nin "Tabarani'nin "Mucem es-Sağir" ve "Mucem el-Avsat" / es-Sem'ani'nin "Fedail'üs Sahabe" )

31. Hz. Ali'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Allah  Ali'yi rahmet et ve hangi tarafa yönelirse yönelsin hakkı beraberinde kıl"

(Sahih-i Tirmizi c.5, s.633 / el-Hakim'in "Müstedrek es-Sahi-hayn" c.3, s.124 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.5, s.62 /
Menakıb-ı Hüvarezmi s.104 / el-Beyhaki'nin "el-Mehasin vel-Müsavi" s.41)

HZ. ALİ İLİM KENTİNİN KAPISIDIR

32. Hz. Ali, Cabir bin Abdullah el-Ansari ve Mücahit'ten naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu : 

"Ben ilmin kentiyim, Ali de kapısıdır, her kim ilim isterse kapıya gelsin"

(el-Hakim'in "Müstedrek es-Sahihayn" c.3, s.126 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.11, s.600 / el-Münavi'nin "Fayd'ül Kadir" c.3, s.46 /  İbn-i Hacer'in "Lisan'ül Mizan" c.1, s.191 / el-Suyuti'nin "Cami us-Sağir" c.1, s.108 / el-Bağdadi'nin "Tarih-i Bağdat" c.4, s.348 / İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.2, s.459 / İbn-i Hacer'in "Sevaik'ül Muhrika" s.120 / İbn-i Kesir'in "el-Bida-ye ven-Nihaye" c.7, s.358 / Menakıb-ı Hüvarezmi s.40 / el-Mes' udi'nin "Müruc el-Zeheb" c.2, s.437 / İbn'ül Esir'in "Üsd'ül Gabe" c.4, s.100)

33. Hz.Ali'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu : 

"Ben ilmin kentiyim, Ali de kapısıdır, evlere ancak kapılarından geçilir"

(Menakıb-ı Meğazeli s.82 / el-Künci eş-Şafii'nin "Kifayet üt-Talib" s.220)

34. Ali bin Musa el-Rida'dan, babası ve dedelerinden, Hz.Ali 'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu:

"Ey Ali, ben ilmin kentiyim, sen de kapısısın, her kim kente, kapıdan değil de başka bir yerden geçtiğini söylerse yalancıdır"

(Menakıb-ı Meğazeli s.85 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.72)

SORUN BENDEN BENİ YİTİRMEDEN

35. Hz. Ali şöyle buyurdu :

"Bana sorunuz, vallahi Kıyamete kadar ne hakkında sorarsanız size haber veririm. Bana Allah’ın kitabından sorunuz,
her ayetin gece mi, gündüz mü, dağlıkta mı, düzlükte mi indiğini bilirim"

(Tabari'nin "Cami'ül Beyan" c.1, s.114 / el-Suyuti'nin "Tarih'ül Hulefa" s.214 / Feth'ül Bari c.8, s.485 / Miftah'üs Seadet c.1, s. 400 / el-Atkan c.2, s.319)

36. Hz. Ali şöyle buyurdu :

"Sorun benden beni yitirmeden, Şüphesiz ben gökyollarını yeryüzü yollarından daha iyi tanırım"

(İbn-i  Ebi Talha'nın "Metalib'üs Süül" s.26 / el-Kunduzi el-Hane-fi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.66 / Tefsir'ül Fatiha s.52 el-Ezher bas.)

37. Hz. Ali şöyle buyurdu :

"Gayb sırlarından bana sorunuz, mürsel peygamberlerin tüm ilimlerine varisim ben"

(el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.69)

38. Hz. Ali şöyle buyurdu :

"İsteseydim yalnız Fatiha'nın tefsirinde yetmiş deve yükü kitap yazardım"

(İmam Gazzali'nin "İhya-u Ulumiddin" c.1, s.803 / el-Kunduzi 'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.64,407,524/ Tefsir'ül Fatiha s.57 / 
Kemaleddin el-Halebi eş-Şafii'nin "ed-Darr'ül Manzum")

39. Hz.Ali şöyle buyurdu :

"Bil ki tüm semavi kitapların esrarı Kur'an'da toplanmıştır, Kur'an'ın tüm esrarı Fatiha'dadır, Fatiha'nın tüm esrarı Besmelededir, Besmelenin tüm esrarı 'B' harfindedir, 'B' harfinin tüm esrarı da onun altındaki noktadadır." Daha sonra şöyle buyurdu :
" 'B' harfinin altındaki nokta benim. "

(El-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.69 / Kemaled-din el-Halebi eş-Şafii'nin "ed-Darr'ül Manzum")

HZ. ALİ'NİN SEVGİSİ HAKKINDA

40. Hz.Ali'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ey Ali, seni ancak mümin sever ve ancak sana münafık buğzeder"

(Sünen-i Nisai c.8, s.117 / Müsned-i Ahmet bin Hanbel c.1, s.95 / Ebu Naim el-Asbahani'nin "Hilyet'ül Evliya" c.4, s.185 / el-Müttaki
el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.2, s.598 ve Muntahab'ul Kenz" c.5, s.30 / İbn'ül Cevzi'nin Tezkiret'ül Huffaz c.1, s.10)

41. Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali'yi sevmek iman, onu buğzetmek nifaktır"

(Sahih-i Müslim c.1, s.61 / Sünen-i Tirmizi c.8, s.306 / Sünen-i Nisai c.6, s.117 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.55)

42. Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Mümin sahifesinin (amel defterinin) unvanı Ali'ye olan sevgisidir"

(el-Müttaki el-Hindi'nin "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.30 "Kenz'ul Ummal" c.11, s.601 / el-Suyuti'nin "Cami us-Sağir" c.2, s.45 /
el-Bağdadi'nin "Tarih-i Bağdat" c.4, s.410 / İbn-i  İbn-i  Hacer'in "Lisan'ül Mizan" c.4, s.471 / Nezhet'ül Mecalis c.2, s.208)

43. Ümmü Seleme'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali'yi seven beni sevmiş olur, beni seven de Allah’ı sevmiş olur, Ali'ye buğzeden bana buğzetmiş olur,
bana buğzeden de Allah’a buğzetmiş olur"

(eş-Şeblenci'nin "Nur'ül Absar" s.72 / Tabari'nin "Zehair'ul Ukba" s. 65 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.12,
Hadis no : 1264 / İbn'ül Cevzi'nin "Tezkiret'ül Havas" s.28)

44.Bir adam Selman-ı Farisi'ye sordu ki : "Ali'yi neden aşırı derecede seversin?" Selman dedi ki :
"Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurduğunu duydum :

“Her kim Ali'yi severse beni sevmiş olur ve kim Ali'yi buğzederse bana buğzetmiş olur "

(el-Hakim Nişaburi'nin "Müstedrek es-Sahihayn" c.3, s.130 / Menakıb-ı Hüvarezmi s.30 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.6, s.157-158 /
el-Münavi'nin "Künüz el-Hakaik" s.188 / el-Heysemi'nin "Mecma'üz Zevaid" c.9, s.132 / Tabari'nin "Riyad'ul Nadara" c.2, s.2, s.166 )

45. Abdullah bin Abbas'tan naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali'ye olan sevgi günahları, ateşin odunu yediği gibi yer"

(İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.2, s.103 Hadis no: 610 / el-Künci eş-Şafii'nin "Kifayet üt-Talip" s. 184 / el-Bağdadi'nin "Tarih-i Bağdat" c.4, s.194 / Tabari'nin "Zehair'ul Ukba" s.91-92 ve "Riyad'ul Nadara" c.2, s.215 / Nezhet'ül Mecalis c.2, s.207 / el-Münavi'nin "Künüz el-Hakaik" c.1, s.17 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.11, s.621 ve "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.34 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s. 180,236,251)

46.Abdullah bin Abbas ve Ömer bin Hattab'tan naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu : 

"İnsanlar, Ali bin Ebi Tâlib'in sevgisi üzerine toplansaydılar, Allah  Cehennemi yaratmazdı"

(Hatiplerin Hatibi Hüvarezmi'nin "Maktel-i Hüseyin" c.2, s.38 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s. 91,125,237,251 / Muhammed bin Salih et-Tirmizi'nin "el-Kevkeb ed-Dürri" s.122 / el-Askeri'nin "Makam Emir'ül Müminin İnd'ül Hulefa" s.45 / Menakıb-ı Hüvarezmi s.28 / ed-Deylemi'nin "Firdevs'il Ahbar")

47. Abdullah bin Abbas'tan naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ey Ali, seni sevip doğrulayana ne mutlu ve seni yalanlayıp sana buğzedenin vay haline"

(el-Hakim'in "Müstedrek es-Sahihayn" c.3, s.145 Hadis no: 4657 / İbn'ül Esir'in "Üsd'ül Gabe" c.4, s.101 Hadis no : 3783 / İbn-i  Sabbağ
el-Maliki'nin "Füsul el-Mühimme" s.127)

ALLAH, ALİ'NİN GAZABINA GAZAP GÖSTERİR

48. Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ey Ali, Allah  senin rızana rıza, gazabına da gazap gösterir"

(el-Münavi'nin "Künüz el-Hakaik" c.1, s.61 / el-Kunduzi el-Hane-fi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s. 179)

49. Resulullah (s.a.a.) bir gün Ebu Bekir, Osman ve İmam Ali ile beraber otururken şöyle buyurdu :

"Ey Ebu Bekir, bu gördüğün Ali, benim gökte ve yeryüzünde vezirimdir, senden razı olduğu halde Allah’a kavuşmak
istiyorsan Ali'nin senden razı olmasına bak, zira Ali'nin rızası Allah’ın rızasıdır, Ali'nin gazabı da Allah’ın gazabıdır"

(el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s. 251)

HZ. ALİ İNSANLARIN EN HAYIRLISIDIR

50. Cabir bin Abdullah el-Ansari'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali insanların en hayırlısıdır, bundan şüphe eden kafir olur"

(el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.11, s.625, Hadis no : 33045 / el-Münavi'nin "Künüz el-Hakaik" s.92 /
el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.180,247 / el-Bağdadi'nin "Tarih-i Bağdat" c.7, s.421)

51. Cabir bin Abdullah el-Ansari ve Hüzeyfe'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali insanların en hayırlısıdır, her kim bunu kabul etmezse kafir olur"

(Hanbeli mezhebinin imamı Ahmet bin Hanbel’ in “el-Fadail” s.46, Hadis No: 72 /el-Hamvini eş-Şafii'nin "Feraid es-Simtayn" c.1, s.154 Hadis No: 116 / el-Askalani'nin "Tehzib et-Tehzib" c.9, s.419 / ed-Deylemi'nin "Firdevs" c.3, s.62 / İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.2, s.445 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.6, s.159, c.12, s.221 Hadis No: 1286 ve "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.35/ el-Bağdadi'nin "Tarih-i Bağdat" c.3, s.192 , c.7, s.421 / el-Münavi'nin "Künüz el-Hakaik" c.2, s.16 / el-Künci eş-Şafii'nin "Kifayet üt-Talip" s.119 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.180,246  / el-Suyuti'nin "Leali" c.1, s.170 / el-Tabari’nin “Riyad’ul Nadara” c.2, s.220, “Zehair’ul Ukba” s.96, “Beşaret’ ül Mustafa” s.246 ve “Tefsir-i Tabari” c.30, s.171 / eş-Şeblenci’ nin “Nur’ul Absar” s.70, 101 / Abdullah eş-Şafii “el-Menakib” s.30 / Fahrettin Razi’ nin “Nihayet’il Ukul” s.114 / “Ramuz’ ül Ahadis” s.442 / el-Kaşifi el-Hanefi et-Termezi’ nin “el-Menakib el-Murtadaviyye” s.106 /el-Askalani’ nin “Lisan’ ul Mizan” c.3, s.166)

52. Hz.Ali ve Abdullah bin Mesud'tan naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Her kim Ali insanların en hayırlısıdır demezse kafir olur"

(İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.2, s.444 Hadis no : 954 / el-Künci eş-Şafii'nin "Kifayet üt-Talip" s.119 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.35 ve "Kenz'ul Ummal" c.11, s.625 Hadis no : 33046 / el-Bağdadi'nin "Tarih-i Bağdat" c.3, s.194 Hadis no : 1234 / el-Askalani'nin "Tehzip et-Tehzip" c.9, s.419 Hadis no : 687)

HZ. ALİ RESULULLAH'IN HAK HALİFESİDİR

53. Resulullah (s.a.a.) amcalarına hitaben şöyle buyurdu :

"Ali benim kardeşim, vasim ve içinizde halifemdir, onu dinleyin ve ona itaat edin"

(Müsned Ahmet bin Hanbel c.1, s.159 / el-Askalani'nin "el-İsabe fi Temyiz es-Sahabe" c.1, cz.2, s.217 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.42 ve "Kenz'ul Ummal" c.13, s.131 / El-Suyuti'nin "Cami'ül Ahadis"c.16, s.251 / Tefsir'ül Hazen c.3, s.371 / İbn-i  Esir'in "el-Kamil fit-Tarih" c.1, s.487 / Tarih'üt Tabari  c.2, s.63 / İbn-i Kesir'in "el-Bidayetü ven-Nihaye" c.3, s.352 / İbn-i Ebil Hadit'in "Şerh-u Nehc'ül Belağa" c.13, s.211 / Siret'ül  Halebi c.1, s.311 / el-Haskani'nin "Şevahid'üt Tenzil" c.1, s.371)

54.Selman-ı Farisi'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ben ve Ali, Adem yaratılmadan bin yıl önce, Allah’ın huzurunda onu tesbih ve takdis eden bir nur idik.
Allah  Adem'i yarattıktan sonra o nuru Adem'in sulbüne verdi, böylece bir sulpte gelerek Abdülmüttalip'te
ikiye ayrıldı; bende peygamberlik, Ali'de ise halifelik (nuru yerleşti) "

(el-Askalani'nin "Lisan'ül Mizan" c.2, s.229 / İbn-i Cevzi'nin "Tezkiret'ül Havas" s.52 / el-Zehebi'nin "Mizan'ül İtidal" c.1, s.235 Hadis no : 1904 / el-Künci eş-Şafii'nin "Kifayet üt-Talip" s. 315 / Menakıb-ı Meğazeli s.88 / İbn-i Ebil Hadit'in "Şerh-u Nehc'ül Belağa" c.2, s.450 / ed-Deylemi'nin "Firdevs'il Ahbar" / İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" / Fedail-i Ahmet bin Hanbel)

55. Abdullah bin Abbas dedi ki : Fitneler olacaktır, bu durumu yaşarsanız sizlere iki haslete tutunmanızı tavsiye ederim.
Biri Kuran-ı Kerim, diğeri de Ali bin Ebi Talip'tir. Çünkü Resulullah (s.a.a.)'ın  şöyle buyurduğunu kendim duydum :
"Ali bana ilk iman eden ve Kıyamet gününde benimle ilk tokalaşacak olandır, kendisi bu ümmetin farukudur,
hak ile batılı ayırt edendir, O müminlerin önderidir, mal ise zalimlerin önderidir. Ali benden sonra halifemdir "

(Şam'ın Muhaddisi İbn-i Asakir eş-Şafii'nin "Tarih-i Dimaşk" c.1,s.78)

56.Resulullah (s.a.a.) Hz.Ali'ye hitaben şöyle buyurdu :

"Ey Ali, sen kardeşim, vezirim,  vasim, varisim ve benden sonra halifemsin"

(Ehl-i Sünnetin iki hafızı tahric etti : Hafız İbn-i Ebil Hatim ve Hafız el-Beğavi / İbn-i  Teymiyye'nin "Minhac'üs Sünnet" c.4, s.80 / Siret'ül Halebi c.1, s.304)

57.Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ali, kardeşim, vezirim, Ehl-i Beytimin içinde halifemdir, Ali terk ettiklerimin en hayırlısıdır"

(el-Askalani'nin "el-İsabe fi Temyiz es-Sahabe" c.1, cz.1, s.217)

HZ. ALİ RESULULLAH'IN VASİSİ VE VARİSİDİR

58.Ümmü Seleme'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu:

"Allah her peygambere bir Vasi tayin etti, Ali de soyumda, Ehli Beytimde ve ümmetimde benden sonra vasimdir"

(el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s. 79)

59. Selman-ı Farisi, Ebu Büreyda ve babasından naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Her Peygamberin bir vasisi ve varisi olur, benim vasim ve varisim de Ali'dir"

(İbn-i Asakir'in "Tarih-i Dimaşk" c.3, s.5 Hadis no : 1021 / Tabari'nin "Zehair'ul Ukba" s.71 ve "Riyad'ul Nadara" c.2, s.178 / el-Zehebi'nin "Mizan'ül İtidal" c.2, s.273 / el-Münavi'nin "Künüz el-Hakaik" c.2, s.69 / el-Künci eş-Şafii'nin "Kifayet üt-Talip" s. 131 / İbn'ül Cevzi'nin "Tezkiret'ül Huffaz" s.49 / es-Seyyid Muhammed Salih et-Tirmizi'nin "el-Kevkeb ed-Dürri" s.105 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Kenz'ul Ummal" c.6, s.156 ve  "Muntahab' ul Kenz" c.5, s.32 /  el-Heysemi'nin "Mecma'üz Zevaid" c.9, s.113 / Tehzib et-Tehzip c.3, s.106 / el-Haskani'nin "Şevahid et-Tenzil" c.1, s.77 / Muhammed Mahmud el-Rafii'nin "Şerh'ül Haşimiyat" s.29 /  Menakıb-ı Hüvarezmi s.42 / Menakıb-ı Meğazeli s.200-201 Hadis no :238 / el-Kunduzi "Yenabi'ül Mevedde" s.79,180,207,232,248 / İbn'ül Esir'in "Üsd'ül Gabe" c.1, s.175 /ed-Deylemi'nin "Firdevs' il Ahbar" / Hafız Ebul Kasım el-Beğa-vi'nin "Mucem es-Sahabe" )

60. İmam Cafer es-Sadık, babası ve dedelerinden naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Ey Ali, ben peygamberlerin sonuncusu olmasaydım, sen peygamberliğime ortak olurdun.
Sen peygamber değilsin, ama peygamberin vasisi ve varisisin. Sen vasilerin üstadı ve takva sahiplerinin imamısın"

(el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.80)

61.Selman-ı Farisi, Resulullah (s.a.a.)'a senin vasin kimdir, diye sordu. Resulullah (s.a.a.) ona şöyle buyurdu :

"Ey Selman, kardeşim Musa'nın vasisi kimdi? Selman dedi ki: Yuşa bin Nun idi. O zaman Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Vasim, varisim, borcumu ödeyen ve vadettiklerimi yerine getiren Ali'dir"

(Tabari'nin "Zehair'ul Ukba" s.71 ve "Riyad'ul Nadara" c.3, s.138 / Menkıb-ı Ahmet bin Hanbel c.1, Hadis no: 172 / el-Müttaki el-Hindi'nin "Muntahab'ul Kenz" c.5, s.32 ve "Kenz'ul Ummal"c.6, s.156 /Tehzib et-Tehzip c.3, s.106 / el-Künci eş-Şafii'nin "Kifayet üt-Talip" s.293 / el-Heysemi'nin "Mecma'üz Zevaid" c.9, s.113 / el-Haskani'nin "Şevahid et-Tenzil" c.1, s.77 / İbn-i  Teymiyye'nin "Minhac'üs Sünnet" c.3, s.6 / el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.231)

62. Hz.Ali'den naklen, Resulullah (s.a.a.) şöyle buyurdu :

"Allah’u Teala her peygambere bir Vasi kıldı: Şis'i Adem'in vasisi kıldı, Yuşa'yı Musa'nın vasisi kıldı,
Şem'un'u İsa'nın vasisi kıldı, benim vasim de Ali'dir. Benim vasim, vasilerin en hayırlısıdır"

(Es-Seyyid Muhammed Salih et-Tirmizi'nin "el-Kevkeb ed-Dürri" s.118 / Süleyman el-Kunduzi el-Hanefi'nin "Yenabi'ül Mevedde" s.248)